Home > Natur, Religion/Philosophy, Wëssenschaft > Zoufall a Probabilitéit.

Zoufall a Probabilitéit.

Witzegerweis ass den Zoufall usech, à la longue, jo alles anescht wéi zoufälleg.

Sou kommen jo zb die eenzel Säiten vun engem Wierfel, wann een et oft genuch widderhëllt a well jo all Ziffer déi selwecht Probabilitéit huet, ongeféier gläich oft vir. An dat kann jo keen Zoufall sinn, oder?

Also ass och den Zoufall irgendwéi determinéiert. Freet sech just duerch ween oder wat.

Faszinant ass et egal wéi.

  1. April 20, 2010 at 4:23 pm

    Zoufall heescht (am Makrokosmos) nëmmen, dass mer entweder net all d’Variable kennen oder de System esou komplex ass, dass e net ze léisen ass. Am Fall vum Wierfel sinn dat d’ursprünglech Positioun vum Wierfel, d’Force mat där de Wierfel geworf gëtt, d’Fläch op där de Wierfel rullt, de Loftwidderstand, … Wanns de alles géings genau kennen an du häss ee mathematesche System deen et der erlaabt ee komplexe System auszerechnen, kéinns de viraussoen wéi eng Zuel um Enn uewe läit. Aneschters bleiwt der nëmmen eng statistesch Virausso.

  2. April 20, 2010 at 5:10 pm

    > Zoufall heescht (am Makrokosmos) nëmmen, dass mer entweder net all d’Variable kennen oder de System esou komplex ass, dass e net ze léisen ass.

    Jo, kloer. Mee trotzdem fannen ech et interessant, dass den Zoufall usech, à la longue, awer determinéiert ass: all Säit ‘muss’ ongeféier d’selwecht oft virkommen. An dat egal op den Wierfel 6, 10 oder 100 Säiten huet. Dat ass jo awer eng Gesetzméissegkeet an net ‘randomness’. Well soss kéint et jo virkommen, dass d’6 zb duebel sou oft vir giff kommen wéi d’4. Wat awer net de Fall ass.

    > Wanns de alles géings genau kennen an du häss ee mathematesche System deen et der erlaabt ee komplexe System auszerechnen, kéinns de viraussoen wéi eng Zuel um Enn uewe läit

    Sécher. Trotzdem giff dat näischt un der gläichméisseger Verdeelung vun den Zuelen änneren. An dat ass jo awer interessant, nee?

    Um Makrolevel schéngt, an ass menger Meenung no, alles determinéiert.

    An och eng gewëss Indeterminatioun um Quantenniveau schéngt dorunner näischt ze änneren.

  3. April 20, 2010 at 5:38 pm

    Na ja, ob sech d’Indeterminatioun um Quanteniveau net ob de Makrokosmos auswierkt, ass och net esou secher. Soss ass http://www.random.org/ och ganz interessant.

  4. April 20, 2010 at 6:14 pm

    Joel: Merci fir de Link.

    Mee wou oder wéi kéint sech d’Indeterminatioun um Quantenniveau op de Makrokosmos auswierken? Kéins du e Beispill ginn?

    Et schéngt jo awer wéi wann d’Physik am Makrokosmos emmer nach deterministeschen Gesetzer giff follegen?

  5. April 20, 2010 at 6:14 pm

    Interessant. Bei engem Wierfel ass zwar all Zuel equiprobable. Dofir kann een hei à la longue net vill soen. Du weess am Viraus net wat geschitt. Et ass wei wann s du eng Mënz geheis.
    D’Proba ass eng Statistik déi der seet wei oft een Event sech produzéiert wann d’Experiment onendlech mol widderholl gëtt. Sou gesinn d’Frequentisten et mol. (D’Bayesian Interpretatioun gesäit Proba éischter als logesch Iwwerleeung déi der erlaabt mat onsécheren Events ze schaffen. Sie rechnen wei vill du enger Behaaptung gleewen kann.)
    Du frees dech ween oder wat d'”likeliness” bestëmmt: dat ass keen, mä Fakten a mathematesch Iwwerleeungen. Wann s du z.B. eng rout an zwou schwaarz Kaarten hues, ass et méi wahrscheinlech dat s du eng schwaarz zitts, well eben méi schwaarzer do sinn.
    @Thierry Genau, wann s du Newtonesch Konzepter hues, kanns du alles rausfannen befir et geschitt, wann s du all ‘Donnéen hues. Dofir ass Proba och sou nëtzlech an der Mechanik, well een eben kaum ëmmer all ‘Donnéen huet. Och an der Quantenchemie gëtt mat Proba geschafft, well een ni 100% soen kann wou een Elektron sech grad befënnt. cheers

  6. April 20, 2010 at 6:15 pm

    Schued, dass et bei random.org keng Méiglechkeet gët fir en Wierfel x-mol hannerteneen ze geheien an dann d’Statistiken ze kréien … oder hunn ech eppes iwwersinn?

  7. April 20, 2010 at 6:18 pm

    @Joshi:

    > Interessant. Bei engem Wierfel ass zwar all Zuel equiprobable. Dofir kann een hei à la longue net vill soen. Du weess am Viraus net wat geschitt. Et ass wei wann s du eng Mënz geheis.

    Wat een awer soen kann, an dat mat 100% Sécherheet, ass dass à la longue all Zuel ongeféier d’selwecht oft kënt.

    > Wann s du z.B. eng rout an zwou schwaarz Kaarten hues, ass et méi wahrscheinlech dat s du eng schwaarz zitts, well eben méi schwaarzer do sinn.

    Ok, mee wann awer onbegrenzt roud a schwaarz Kaarten hues, dann ass d’Wahrscheinlechkeet dach all Kéiers 50:50, oder?

  8. April 20, 2010 at 6:21 pm

    Den TEDtalk vum Bejamin ass en effet gutt. Hat deen virun e puer Méint schon gesinn. Misst een dem Mady mol schécken😉

  9. April 20, 2010 at 8:10 pm

    @ Grommel

    > Wat een awer soen kann, an dat mat 100% Sécherheet, ass dass à la longue all Zuel ongeféier d’selwecht oft kënt.

    Genau. Mee kuck mol däi Satz: … mat “100% Sécherheet” soen … all Zuel “ongeféier” d’selwecht oft kënt. …Ungefähr genau🙂

    > Ok, mee wann awer onbegrenzt roud a schwaarz Kaarten hues, dann ass d’Wahrscheinlechkeet dach all Kéiers 50:50, oder?

    Du mengs du hues ee Spill mat onendlech villen Kaarten? Jo, souwäit mäin Wëssen geet, ass et 50:50. Mä d’Probabilitéit dat ech mech ieren ass net 0😉

    > Den TEDtalk vum Bejamin ass en effet gutt. Hat deen virun e puer Méint schon gesinn. Misst een dem Mady mol schécken

    Wéieen Mady? D’Mady vun Iechternach?

    cheers

  10. April 20, 2010 at 8:20 pm

    Joshi:

    > Genau. Mee kuck mol däi Satz: … mat “100% Sécherheet” soen … all Zuel “ongeféier” d’selwecht oft kënt. …Ungefähr genau

    Ech wees, dass de Saatz komesch kléngt, mee en ass usech awer trotzdem richteg. Et kann een mat 100% Secherheet soen, dass à la longue d’occurence vun den verschiddenen Zuelen nemmen minimal verschidden ass. Dat kann jo awer keen, uh, Zoufall sinn, oder?😉

    > Du mengs du hues ee Spill mat onendlech villen Kaarten? Jo, souwäit mäin Wëssen geet, ass et 50:50. Mä d’Probabilitéit dat ech mech ieren ass net 0

    Maache mer et net mat Kaarten. Huele mer eng Roulette-Dréischeif (déi gläichvill rout an schwaarz Felder hätt). Ech hunn gedréit an d’Kugel ass op roud geland. Ech dréinen nach eng Kéier: lo ass jo d’Wahrscheinlechkeet nees bei 50% dass et roud get, oder?

    A wéi erklärs du der dann dat Gesetz (oder wéi een et och ëmmer well nennen), dass à la longue all Zuelen (oder Faarwen) quasi d’selwecht oft optrieden? Wouduerch ass den Zoufall, à la longue, sou zouverlässeg an regelméisseg?

    > Wéieen Mady? D’Mady vun Iechternach?

    D’Mady Delvaux.

  11. April 20, 2010 at 9:07 pm

    > Ech wees, dass de Saatz komesch kléngt, mee en ass usech awer trotzdem richteg. Et kann een mat 100% Secherheet soen, dass à la longue d’occurence vun den verschiddenen Zuelen nemmen minimal verschidden ass. Dat kann jo awer keen, uh, Zoufall sinn, oder?

    Jo, kléngt just witzeg. Dach, et ass Zoufall, fir all eenzelnen Fall. Et ass just sou, dat wann een et op den Zoufall ukommen léisst, d’Resultater “random” sinn. Wann all kéier dat selwecht Resultat kommen géif, wier et keen Zoufall. Wann s du also däin Experiment ONENDLECH mol widderhëls mecht den ZOUFALL dat dei 2 Fäll virkommen, an well et onendlech ass, kann een soen dat se d’selwecht oft virkommen, nämlech onendlech mol, an dann ass och net een méi wei deen aneren well onendlech + 1 ëmmer onendlech bleift.

    > Maache mer et net mat Kaarten. Huele mer eng Roulette-Dréischeif (déi gläichvill rout an schwaarz Felder hätt). Ech hunn gedréit an d’Kugel ass op roud geland. Ech dréinen nach eng Kéier: lo ass jo d’Wahrscheinlechkeet nees bei 50% dass et roud get, oder?

    D’Roulette ass ee faulen Trick vun de Casinoen, du verléiers ëmmer: http://mathforum.org/library/drmath/view/56576.html
    Mee soen mer Chance fir rout an fir schwaarz ze kréien wieren selwecht. Du mëss een klengen Denkfeeler. Dat ass och bëssen schwéier sech esou virzestellen, mä wann een et an mathemateschen Termen ausdréckt gëtt et méi einfach.
    D’Wourecht ass, dat wann s du déi éischten kéier rout kritt hues, ass d’proba méi kleng dat et déi zweeten kéier selwecht geschitt. Et ass jo och onglauwürdeg dat s du 100 mol déi selwecht Zuel kriss, dat trefft och bei 2 mol successiv zou. Sou man d’Mathematiker och den ennerscheed ob s du Kaarten noeneen oder mateneen zitts. Jo. Think about it.😉

  12. Pancho
    April 20, 2010 at 9:26 pm

    Holà,

    “Sécher. Trotzdem giff dat näischt un der gläichméisseger Verdeelung vun den Zuelen änneren. An dat ass jo awer interessant, nee?”

    …Du kinns dann d’Verdeelung esou gestalten ewéiste Loscht häss…du wiers de “Gott” beim “dice rolling”…

    Hasta
    Pancho

  13. April 21, 2010 at 7:18 am

    Joshi:

    Dach, et ass Zoufall, fir all eenzelnen Fall. Et ass just sou, dat wann een et op den Zoufall ukommen léisst, d’Resultater “random” sinn.

    Jo schon, mee dass déi Zuelen sech iwwert d’Zäit +- gläichmeesseg verdeelen kann een dach net als Zoufall ugesinn? Zumools et jo an all Situatioun an bei all Test sou ass?

    En plus ass, wéi den Thierry jo och schon sot, dat meescht wat eis als zoufälleg erschéngt, usech jo determinéiert well wann mer all d’Parameteren giffen kennen, da kéinte mer d’Resultat viraussoen (opmanst um Makrolevel). Mir nennen eppes ‘zoufälleg’ well mer d’chaîne causale net erkennen kënnen.

    Et geet och lo net drëms op d’Zuelen wierklech 50:50 virkommen, oder 25:25:25:25. Mee alleng déi Tatsaach, dass se EMMER an d’Proximitéit vun deem Ratio kommen ass jo awer eng erstaunlech zouverlässeg, oder?

    D’Roulette ass ee faulen Trick vun de Casinoen, du verléiers ëmmer:

    Ech wees, duerfir hat ech geschriwwen dass se d’selwecht vill rout a schwaarz Felder misst hunn. Fir méi däitlech ze sinn, hätt ech en plus missen soen, dass dat och déi EENZEG Felder dierften sinn. Also keng fir d’Bank.

    D’Wourecht ass, dat wann s du déi éischten kéier rout kritt hues, ass d’proba méi kleng dat et déi zweeten kéier selwecht geschitt.

    Wouduerch gët dann d’Proba méi kleng, dass ech direkt no engem rouden Feld op der Roulette-Scheif nach en roud Feld kréien??

    Et ass jo och onglauwürdeg dat s du 100 mol déi selwecht Zuel kriss, dat trefft och bei 2 mol successiv zou.Sou man d’Mathematiker och den ennerscheed ob s du Kaarten noeneen oder mateneen zitts. Jo. Think about it.

    Mäi Beispill woer jo awer just mat 2 Optiounen (roud a schwaark oder Kapp an Zuel). Firwat wier et no engem Kapp méi wahrscheinlech fir Zuel ze kréien? Ass d^Mënz der Meenung et giff lo mol Zäit ginn ze wiesselen?😉

  14. April 21, 2010 at 7:18 am

    Pancho:

    …Du kinns dann d’Verdeelung esou gestalten ewéiste Loscht häss…du wiers de “Gott” beim “dice rolling”…

    Ech hunn nees Schwieregkeeten denger Logik ze suivéieren … Wat wells de soen?

  15. Pancho
    April 21, 2010 at 8:58 am

    Holà Grommel,

    “Ech hunn nees Schwieregkeeten denger Logik ze suivéieren … Wat wells de soen?”

    …LOL…

    …du kanns selwer d’Resultaat beim Wierfelen virbestëmmen (andeems ste un deene richtege Schrauwen aka “Parameteren” dréine geehs…)ergo,…déng Debatt iwwert “Verdeelung” ass op eng Kéier “caduque”…
    Bsp.:
    Ech wëll 10 op 10 Kéieren eng 6…kee Prob…oder…
    …ech wëll op 10x wierfelen: 3×1; 4×5; 1×3; 1×6 & 1×5…kee Prob…

    Hasta
    Pancho

    P.S.: http://www.engadget.com/2004/03/23/using-cellphones-to-cheat-at-roulette/

  16. April 21, 2010 at 9:32 am

    Pancho:

    Wat wëlls de domadder soen? Dass den Universum (oder wat och ëmmer) festgeluegt huet no wat fir Regelen den ‘Zoufall’ agéiert?

  17. Pancho
    April 21, 2010 at 10:49 am

    Holà Grommel,

    “Wat wëlls de domadder soen? Dass den Universum (oder wat och ëmmer) festgeluegt huet no wat fir Regelen den ‘Zoufall’ agéiert?”

    Huh!…Du geehs (fir mech mol…) vill ze Wäit sichen…

    Wollt dem Thierry nëmmen recht ginn…wann hien behaapt daat:
    “Wanns de alles géings genau kennen an du häss ee mathematesche System deen et der erlaabt ee komplexe System auszerechnen, kéinns de viraussoen wéi eng Zuel um Enn uewe läit.”

    …zousätzlech dozou behaapten ech, daatste (huele mer un, am Fall wou…& logescherweis…) dann och im Nachhinein entscheede kinns waat fir eng Zuel um enn uewe leie soll, fallste d’Wierfelen misst schéissen…=> “Rum-Ta-Ta” mat “Gott”…

    MMn. gett et keen “zou-faallen” per se…et gëtt nëmmen ee archi-gehiirlosen-komplexen an dynameschen Systeem deen ni(wéint der Dynamik) ze “knacken” wäert sënn…(obwuel verschidde Leit trotzdeem luewenswäert&d’arrache pied probéieren…den term ass “Wëssen-schaafen”…méngen ech mol…LOL…)

    Hasta
    Pancho

  18. April 21, 2010 at 11:21 am

    Ech mengen och net, dass et den Zoufall, am Sënn wéi en meeschtens gebraucht gët, gët. Opmanst net um Makrolevel.

    Et erschéngt eis just wéi Zoufall well mir et net viraussoen kënnen resp. d’Muster net erkennen.

  19. Pancho
    April 22, 2010 at 8:31 am

    Holà Grommel,

    “Et erschéngt eis just wéi Zoufall well mir et net viraussoen kënnen resp. d’Muster net erkennen.”

    Jo…”la peur devant l’inconnu (Zoufall?), remet l’homme (et surtout sa vanité…) à sa juste place…”

    Hasta
    Pancho

  20. April 23, 2010 at 12:02 am

    Grommel :
    Joel: Merci fir de Link.
    Mee wou oder wéi kéint sech d’Indeterminatioun um Quantenniveau op de Makrokosmos auswierken? Kéins du e Beispill ginn?
    Et schéngt jo awer wéi wann d’Physik am Makrokosmos emmer nach deterministeschen Gesetzer giff follegen?

    Ech hunn des Lescht dem Hawkin säin “Eine kurze Geschichte der Zeit” gelies, do ass esou eppes virkomm, wann ech mech net ieren. Ech sichen der muer oder sou d’Zitat raus, jo?

  21. April 23, 2010 at 7:20 am

    Ok, Merci. Well dat giff mech wierklech interesséieren. Ka mer sou en effet an der Makrowelt nämlech einfach net virstellen … Dat giff jo heeschen, dass wann een, ëmmer rem an där selwechter Situatioun X die selwecht Aktioun Y mëcht dann nët ëmmer misst Z erauskommen?

  1. No trackbacks yet.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: